Wat helpt bij lage rugpijn volgens de richtlijn – en wat niet

Bij lage rugpijn helpen vooral goede uitleg, actief blijven en, als je klachten dreigen aan te houden, oefentherapie die bij jou past. Mobilisatie of manipulatie is hooguit een aanvulling op het oefenen, en alleen als je een verhoogd risico hebt op aanhoudende klachten. TENS, interferentie en bedrust raadt de KNGF-richtlijn af. Hieronder lees je per behandeling wat de richtlijn zegt.

Wat helpt: uitleg en actief blijven

De basis van elke behandeling is dat je begrijpt wat er aan de hand is. Bij de meeste mensen is de oorzaak van lage rugpijn niet precies aan te wijzen. Er is dan geen schade en geen ernstige aandoening.

Volgens de richtlijn helpen deze dingen je herstel:

• Actief blijven en bedrust zoveel mogelijk beperken.
• Zelf de regie houden over je herstel.
• Actief omgaan met de pijn, in plaats van alles te vermijden.
• Een gezonde leefstijl.

Heb je een laag risico op aanhoudende klachten? Dan zijn uitleg, advies en eventueel oefeningen voor thuis vaak genoeg. De richtlijn adviseert dan maximaal drie behandelingen.

Wat helpt: oefentherapie op maat

Heb je een middelmatig of hoog risico op aanhoudende klachten? Dan is oefentherapie de kern van de behandeling. Er is geen oefenvorm die duidelijk beter werkt dan andere. De beste oefeningen zijn de oefeningen die passen bij jouw doelen en voorkeuren, en die je volhoudt.

• Stap voor stap opbouwen. Je breidt je activiteiten uit volgens een vooraf afgesproken schema, niet alleen op geleide van de pijn.
• Steeds zelfstandiger. De begeleiding bouwen we in overleg af. Het oefenen zelf gaat door.
• Aandacht voor stress en zorgen. Spelen angst om te bewegen, somberheid of werkstress een grote rol? Dan kan een gedragsgerichte aanpak helpen.

Een sterke "core" wordt vaak genoemd als oplossing voor rugpijn. Specifieke core-oefeningen werken echter niet beter dan andere vormen van oefenen.

Soms een aanvulling: mobilisatie, manipulatie en massage

Bij een verhoogd risico op aanhoudende klachten kan je fysiotherapeut mobilisatie of manipulatie overwegen. Dat gebeurt alleen als aanvulling op oefentherapie en als de klachten daar passen. Het is nooit de hoofdbehandeling.

Massage is volgens de richtlijn alleen zinvol onder strikte voorwaarden. Het moet kortdurend zijn, onderdeel van een actieve aanpak, en je helpen om weer in beweging te komen.

Bij een laag risico op aanhoudende klachten raadt de richtlijn mobilisatie, manipulatie en massage af. Bij uitstralende pijn in het been door een geprikkelde zenuw (LRS) wordt massage afgeraden en manipulatie of mobilisatie bij voorkeur niet toegepast.

Wat helpt niet?

• TENS en interferentie. Deze vormen van elektrotherapie raadt de richtlijn af bij lage rugpijn.
• Bedrust. Langdurig rust nemen vertraagt het herstel.
• Alleen passieve behandeling. De richtlijn zet een actieve aanpak voorop. Behandelingen die je alleen ondergaat, zijn hooguit een aanvulling.
• Standaard een scan. Afwijkingen op een foto of MRI zie je ook vaak bij mensen zonder rugpijn. Een scan is daarom zelden nodig.

Hoe werken we bij Level Fysiotherapie?

We schatten bij je eerste afspraak in hoe groot de kans is dat je klachten aanhouden. Daarop stemmen we de behandeling af. We evalueren op vaste momenten. Gaat het na zes weken onvoldoende vooruit, dan nemen we contact op met je huisarts. Meer over oorzaken en onderzoek lees je op onze pagina Rugpijn onderrug behandelen. Hoe lage rugpijn meestal verloopt en wat je zelf kunt doen, lees je in Lage rugpijn: beloop, zelfzorg en wanneer hulp zoeken.

Wanneer naar de huisarts?

Neem direct contact op met je huisarts bij een doof gevoel in het rijbroekgebied, ongewild verlies van urine of ontlasting, niet kunnen plassen, of toenemend krachtverlies in je benen. Ga ook naar de huisarts bij rugpijn met koorts, na een val of ongeval, of bij onverklaard gewichtsverlies.

Veelgestelde vragen

Helpt het kraken van de rug bij lage rugpijn?

Manipulatie kan bij een verhoogd risico op aanhoudende klachten een aanvulling zijn op oefentherapie. Als losse behandeling raadt de richtlijn het niet aan. Bij een laag risico wordt het afgeraden.

Moet ik mijn core trainen tegen rugpijn?

Dat mag, maar het is niet beter dan andere oefeningen. Kies een vorm van bewegen die bij je past en die je volhoudt.

Helpt TENS bij lage rugpijn?

De KNGF-richtlijn raadt TENS en interferentie af bij lage rugpijn. Wij gebruiken deze behandelingen daarom niet.

Contact opnemen

Inhoud gecontroleerd door Farell Biekman

Fysiotherapeut en eigenaar van Level Fysiotherapie in Capelle aan den IJssel. BIG-geregistreerd: 19924595004 (controleer in het BIG-register). Volgde onder meer nascholing in revalidatie na kruisbandletsel, spier- en peesblessures en orthopedische fysiotherapie van de wervelkolom.

Laatst gecontroleerd en bijgewerkt: 11 oktober 2026 · Ons team

Bronnen: KNGF-richtlijn Lage rugpijn en lumbosacraal radiculair syndroom (2021); Physiotutors, Orthopedic Physiotherapy of the Spine.